چرا اوباما به اردوغان برای شلیک به جنگنده روسی چراغ سبز نشان داد؟

4817098_6_a0d7_le-president-francais-francois-hollande-et_ddc56ec7d89b32f53f5b4513f6ebc7ea
نشیده از پرسشگر- بعد از حملات تروریستی پاریس، روسیه که خود نیز قربانی بمب گذاری داعش در هواپیمای مسافربریش بر فراز صحرای سینا بود، تلاش زیادی کرد تا با استفاده از این فرصت ضمن ترمیم مناسبات دیپلماتیکش با فرانسه و اروپا که از زمان بحران اوکراین بسردی گرائیده بود، ایده “ائتلاف گسترده واحد” بر ضد داعش را بکرسی بنشاند. تفوق روسیه در هر دو هدف، آمریکا را با چالشی جدی روبرو می ساخت.

ابتدا یادآور شویم که آمریکا با حمایت از شورش های “میدان” در کیف، نقش اساسی در ایجاد بحران اوکراین ایفا کرد. نگارنده در آغاز درگیری ها نوشته بود “افشای مکالمات تلفنی ویکتوریا نولاند با سفیر آمریکا در کیف خود به خوبی گواه این بود که چگونه کاخ سفید نسخه اوکراین را بر خلاف منافع اروپا پیچید. اروپایی که سعی داشت خود را بر روی محور پاریس-برلن-مسکو تعریف کند و آنگلا مرکل نتوانست حریف دیکته آمریکا و تمام خواهی این کشور برای دستیازی به منابع آسیای میانه شود.”
لذا پروژه جداسازی روسیه از اروپا، برنامه ایست که کاخ سفید همچنان دنبال کرده و هیچ فرصتی را برای تحریک و تشویق همپیمانان اروپایی خود برای افزایش تحریم های بیشتر بر علیه کرملین از دست نمی دهد. در این شرایط اخبار واصله مبنی بر تمایل فرانسه به لغو برخی تحریم های ضد روسی، در بحبوحه تلاش ها برای همکاری های نظامی بین این کشور و روسیه در مدیترانه و سوریه، واشنگتن را خوش نیامده است.
دوم، ایده روسی “ائتلاف گسترده واحد” بر ضد داعش نیز، لیدرشیپ آمریکا را در این عرصه زیر سوال می برد. روسیه که از بدو ورود فعال نظامی در سوریه با متحدین مصمم و جدی چون ایران و حزب الله، به اصطلاح دور برداشته و وزارت دفاع این کشور هر روز با انتشار آمار تعداد اهداف منهدم شده و عقب نشینی تروریست ها، یکه تازی اش را به رخ غرب می کشید، حالا می رفت از طریق فرانسه، اروپا را نیز زیر چتر یک برنامه نظامی هماهنگ در بیاورد. لوموند از قول یک منبع دیپلماتیک فرانسه نوشته بود: “ما در این مقطع احتمالا بیشتر تمایل به کارکردن با پوتین داریم تا اوباما”
از اینرو تاکید باراک اوباما در کنفرانس مطبوعاتی مشترکش با اولاند بر روی “ائتلاف ۶۵ کشوری که واشنگتن از یک سال پیش برای مبارزه با داعش سازماندهی کرده است” در برابر “ائتلاف دو کشور” (مسکو و تهران) که از اسد حمایت می کنند جای تامل دارد.
با این حال پوتین برای بنیان نهادن چنین ائتلافی از هیچ اقدامی فروگذار نکرد. وی به تمامی فرماندهان نظامی اش دستور داده بود تا در تماس مداوم با همتای فرانسوی خود باشند و “طوری با آنها همکاری کنند که می توان با یک متحد همکاری کرد” و همزمان با لنگر انداختن ناوهواپیمابر شارل دوگل در سواحل سوری مدیترانه جایی که ناوهای روسی مشغول گشت هستند این تماس ها برقرار شد.
روس ها نام این ناو هواپیمابر را بهانه کردند تا از “دوگل” به عنوان رئیس جمهوری یاد کنند که در عین اتحاد با آمریکا و عضویت در ناتو از “استقلال” برخوردار بود. و باز هم با حمایت ولادیمیر پوتین، روسیه رای به قطعنامه پیشنهادی فرانسه در شورای امنیت داد که طبق آن “مجوز توسل به همه ابزارهای لازم” برای مبارزه با داعش تصویب شد.
ولی شلیک به جنگنده سوخوی روسی همه این برنامه ها را نقش برآب کرد. به اقتدار ولادیمیر پوتین در صحنه بین الملل خدشه وارد شد و تذکری به اولاند که یادش باشد قبل از آنکه رویای ائتلافی با روسیه را در ذهن بپروراند، عضوی از اعضای ناتو است. و در نتیجه فرانسوا اولاند که در نظر داشت دو مسافرتش به واشنگتن و مسکو در عرض کمتر از ۴۸ ساعت با گشودن پرونده ای در باب “ائتلاف” همراه شود، بهتر آن دید که بجای چنین بلندپروازی هایی مذاکرات با پوتین را به چهارچوب “همکاری های نظامی”، که موفق شده بود اجازه اش را در دیدار با اوباما بگیرد محدود کند.
طعنه پوتین مبنی بر اینکه روسیه طبق قراردادی نقشه های پروازی اش در سوریه را در اختیار آمریکا قرار داده است، اجبار اعضای ناتو به مطلع کردن اعضا و جلوگیری از تنش که عمری به درازای عمر جنگ سرد دارد و بالاخره دفاع تمام قد باراک اوباما از اردوغان و هشدار به روسیه در محدود کردن عملیات نظامی اش در سوریه همگی نشان می دهد که دستور انهدام جنگنده روسی را تنها نباید به حرکتی جنون آمیز از طرف رجب طیب اردغان که بی تدبیری های سیاسی اش مدت هاست نقل محافل شده است تعبیر کرد. آمادگی اردوغان برای ماجراجویی در این شرایط برای آمریکا که برایش الویت مبارزه با تروریزم شعاری بیش نیست، چیزی نبود که به این راحتی قابل صرف نظر باشد. هر چه باشد تبدیل روابط دوستانه به خصمانه بین ترکیه و روسیه از دیدگاه آمریکا به اصطلاح گیلاس روی کیک است که اگر چه هزینه های زیادی را به ترکیه تحمیل می کند ولی مضرات اقتصادی آن برای روسیه که تحت فشار تحریم های غرب بسر می برد چندین و چند برابر ترکیه خواهد بود.

 


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ سوال زیر را وارد کنید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.