روحانی-اولاند، یک قرن بعد از سایکس-پیکو

Sykes-Picot
نشنیده از پرسشگر- وقتی در سال ۱۹۱۶ فرانسوا ژرژ پیکو نماینده فرانسه موافقتنامه ای را با مارک سایکس بریتانیایی به امضا می رساند که طبق آن سوریه و لبنان تحت نفوذ فرانسه و عراق، اردن شرقی و فلسطین تحت نفوذ بریتانیا قرار گیرند، احتمال زیادی نمی داد که درست یک قرن بعد فرانسه، قافیه را به ایران ببازد و سوریه و لبنان، دو ستونی که وزنه سیاسی اش در خاور میانه بر روی آنها استوار بود از طرف قدرتی به اسم جمهوری اسلامی به لرزه درآید.
اگرچه شانزده سال پیش ژاک شیراک در حالی به استقبال محمد خاتمی رئیس جمهور دولت اصلاحات رفت که کشورش از زورآزمایی در کارزار لبنان سربلند بیرون نیامده بود، ولی آنزمان هنوز صدام سقوط نکرده و ژنرال های ایرانی در بغداد مستقر نشده بودند. از آن مهمتر فرانسه هنوز حرف آخرش را در ارتباط با سوریه به عنوان حلقه اتصال محور تهران-بیروت نزده و کمر به نابودی رژیم اسد نبسته بود. فرانسه سال ۱۹۹۹ ایران را در صحنه دیپلماتیک منزوی و ضعیف تر از آنی تصور می کرد که بتواند در برابر بسیج عمومی غرب و همپیمانان عرب و ترک برای سرنگون کردن متحد اصلی اش تاب بیاورد. اگر به تمامی اینها شکست دیپلماتیک پاریس را به عنوان سرسخت ترین عضو ۵+۱ در مذاکراتی که حاصلش منجر به رسمیت بخشیدن به ایران به عنوان مخاطب غیرقابل انکار در مسائل خاورمیانه شد، اضافه کنیم آنوقت می توانیم درک بهتری از این سفر در قیاس با سفر ۱۹۹۹ آقای خاتمی داشته باشیم.
شانزده سال پیش آقای خاتمی سعی می کرد با پاسخ های دیپلماتیک، بهانه به لابی رسانه ای صهیونیست هنگام ورودش ندهد، آقای روحانی اما در آستانه سفرش در مصاحبه با کانال دوم تلویزیون دولتی فرانسه بدون هیچ تعارف و با اعتماد به نفس کامل دولت اسرائیل را “یک دولت نامشروع” خوانده و ملالی از واکنش ها و فریادهای اعتراضی ندارد.
در کنار مسائل حاشیه ای که در اینگونه ملاقات ها، حجم عمده مطالب خبرگزاری ها را تشکیل می دهند مثل لغو ضیافت نهار بین دو رئیس جمهور به دلیل مخالفت ایران با صرف شراب، از موضوعاتی چون مذاکرات صلح سوریه و عقد قراردادهای تجاری زیاد صحبت شده است. آنچیزی که کمتر به آن پرداخته شده، پرونده لبنان و موضوع چگونگی برونرفت از انسداد سیاسی حاکم بر این کشور و خلا دو ساله در پست ریاست جمهوری است. انسدادی که فرانسه به همراه عربستان تاکنون موفق نشده اند با تحمیل نامزد مورد تایید خود بشکنند. در بحبوحه مذاکرات هسته ای سایت نشنیده از قول منابع نزدیک به جنبش ۱۴ مارس در بیروت خبر داده بود که در مقطعی، سعودی ها سعی کرده بودند از طریق فرانسه ایران را تحت فشار گذاشته و قبول برخی از خواسته های طبیعی ایران را منوط به تمکین به راه حل سعودی-فرانسوی کنند. ولی این تلاش ها نیز با شکست مواجه شد و ضمن تاکید بر اینکه تصمیم گیری راجع به سرنوشت لبنان، به مردم این کشور مربوط می شود، رهبر انقلاب هرگونه مذاکره در مورد موضوعاتی به غیر از پرونده هسته ای را ممنوع اعلام کرد.
فرانسه که با موضع “نه داعش، نه اسد” در غرب با چالش جدی روبرو شده و خود را در مجموعه اتحادیه اروپا نیز در انزوا می بیند، با ورود فعال روسیه و اتحاد میدانی این قدرت هسته ای با ایران و حزب الله و پیروزی های اخیر این ائتلاف مجبور است از جاه طلبی های خود کاسته و به قول یک تحلیلگر فرانسوی برای نجات حداقلی وزنه سیاسی خود در خاورمیانه با ایران تعامل کند.
بنا به گزارش منابع عربی، در ماه های اخیر فرانسوا اولاند چندین بار برنامه سفر خود به لبنان را به تعویق انداخته با امید آنکه حامل راه حلی برای خروج لبنان از بحران ریاست جمهوری باشد. سفری که تعیین تاریخ آن طبق آخرین گزارشات به بعد از ملاقات با آقای روحانی موکول شده است. آیا اولاند در این ملاقات موفق خواهد شد با همتای خود درخصوص برونرفت از انسداد سیاسی لبنان به اجماع برسد؟
اینروزها اولاند و فبیوس نه تنها باید در نوستالژی سال ۱۹۱۶ و زمانی سیر کنند که با چرخش قلمی، فرانسه مرزهای خاورمیانه را ترسیم می کرد بلکه حسرت هزینه هایی را می خورند که فرانسه طی سالهای سپری شده از آخرین حضور یک رئیس جمهور ایرانی صرف کرده بدون آنکه حاصلش آنچیزی باشد که روی آن حساب باز شده بود.

 

3484102_7_6f19_laurent-fabius-et-francois-hollande-le_92213bb0ccd5250c56d8e0711b4582df

 


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ سوال زیر را وارد کنید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.