تصاویر دیده‌ نشده گاردین از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

روزنامه انگلیسی گاردین برای نخستین بار تصاویر دیده‌نشده‌ای از وقایع کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ را در پایگاه اینترنتی خود منتشر کرد. این تصاویر بوسیله «ویلیام والتر کِرَم،» کارمند سابق سفارت آمریکا در تهران، در اختیار گاردین قرار گرفته است. گاردین در ادامه اذعان می‌کند: کودتای ۲۸ مرداد بوسیله «سازمان اطلاعات مخفی انگلیس» (اس‌آی‌اس) و «آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا» (سیا) و با هدف تضمین منافع نفتی غرب، طراحی و اجرا شد. این کودتا که به برکناری «محمد مصدق،» نخست‌وزیر وقت انجامید، سلطنت پهلوی را تا سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) و زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران بیمه کرد. آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) به طراحی و حمایت مالی از این کودتا اذعان کرد. این در حالی است که انگلیس تاکنون به این امر اعتراف نکرده است.

گاردین سپس می‌نویسد مصدق برای محدود کردن اختیارات شاه، خواهان برگزاری همه‌پرسی می‌شود. این روزنامه انگلیسی در ادامه مدعی شده است مصدق برای نیل به این هدف حتی سعی می‌کند به حزب کمونیستی توده نزدیک شود.

ملاقات سفیر وقت روسیه و مصدق (دوم اوت 1953) (11 مرداد 1332)

ملاقات سفیر وقت روسیه و مصدق (دوم اوت ۱۹۵۳) (۱۱ مرداد ۱۳۳۲)

گردهمایی بزرگی که در حمایت از همه‌پرسی برگزار شد (سوم اوت 1953) (12 مرداد 1332)

گردهمایی بزرگی که در حمایت از همه‌پرسی برگزار شد (سوم اوت ۱۹۵۳) (۱۲ مرداد ۱۳۳۲)

برگزاری همه‌پرسی (4 اوت 1953) (13 مرداد 1332)

برگزاری همه‌پرسی (۴ اوت ۱۹۵۳) (۱۳ مرداد ۱۳۳۲)

گاردین سپس مدعی شده در روز برگزاری همه‌پرسی، حتی زنان هم که حق رأی نداشتند با تحریک اعضای حزب توده و برای تشویق مردان به رأی دادن، در میدان‌های شهر حضور یافتند (4 اوت 1953) (13 مرداد 1332)

گاردین سپس مدعی شده در روز برگزاری همه‌پرسی، حتی زنان هم که حق رأی نداشتند با تحریک اعضای حزب توده و برای تشویق مردان به رأی دادن، در میدان‌های شهر حضور یافتند (۴ اوت ۱۹۵۳) (۱۳ مرداد ۱۳۳۲)

 1 میلیون نفر در این همه‌پرسی به انحلال مجلس رأی دادند. در حالی که تنها 67 شرکت‌کننده به انحلال مجلس رأی مخالف دادند. دولت مصدق سپس با ارسال یادداشتی از محمدرضا پهلوی خواست مجلس را منحل کند؛ شاه در پاسخ، بادیگارد خود ارتشبد «نعمت‌الله نصیری،» را مأمور محاصره خانه محمد مصدق و ابلاغ فرمان عزل وی از نخست وزیری، کرد (16 اوت 1953) (25 مرداد 1332)

۱ میلیون نفر در این همه‌پرسی به انحلال مجلس رأی دادند. در حالی که تنها ۶۷ شرکت‌کننده به انحلال مجلس رأی مخالف دادند. دولت مصدق سپس با ارسال یادداشتی از محمدرضا پهلوی خواست مجلس را منحل کند؛ شاه در پاسخ، بادیگارد خود ارتشبد «نعمت‌الله نصیری،» را مأمور محاصره خانه محمد مصدق و ابلاغ فرمان عزل وی از نخست وزیری، کرد (۱۶ اوت ۱۹۵۳) (۲۵ مرداد ۱۳۳۲)

روزنامه‌ها پس از ابلاغیه شاه با درج تیترهایی مبنی بر شکست کودتا، خواستار برقراری حکومت جمهوری در ایران شدند. محمدرضا پهلوی ساعت 9 صبح تهران را به مقصد بغداد ترک کرد. رادیو تهران ساعت 2 بعد از ظهر، از تمامی احزاب خواست در میدان مجلس گرد هم آیند. جمعیت فریاد می‌زدند: ما جمهوری می‌خواهیم ... مرگ بر شاه. گاردین سپس ادعا می‌کند 85 درصد تجمع‌کنندگان اعضای حزب توده بودند

روزنامه‌ها پس از ابلاغیه شاه با درج تیترهایی مبنی بر شکست کودتا، خواستار برقراری حکومت جمهوری در ایران شدند. محمدرضا پهلوی ساعت ۹ صبح تهران را به مقصد بغداد ترک کرد. رادیو تهران ساعت ۲ بعد از ظهر، از تمامی احزاب خواست در میدان مجلس گرد هم آیند. جمعیت فریاد می‌زدند: ما جمهوری می‌خواهیم … مرگ بر شاه. گاردین سپس ادعا می‌کند ۸۵ درصد تجمع‌کنندگان اعضای حزب توده بودند

به زیر کشیده شدن مجسمه رضا خان، پدر محمدرضا شاه، در میدان سپاه (18 اوت 1953) (27 مرداد 1332):

به زیر کشیده شدن مجسمه رضا خان، پدر محمدرضا شاه، در میدان سپاه (۱۸ اوت ۱۹۵۳) (۲۷ مرداد ۱۳۳۲):

تجمع مزدوران شاه در خیابان‌ها با همراه داشتن تصاویر شاه و شعارهای ضدمصدق (19 اوت 1953، ساعت 9 صبح) (28 مرداد 1332)

تجمع مزدوران شاه در خیابان‌ها با همراه داشتن تصاویر شاه و شعارهای ضدمصدق (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۹ صبح) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

تانک‌ها و سربازان حکومت در خیابان‌های تهران (19 اوت 1953، ساعت 10 صبح) (28 مرداد 1332)

تانک‌ها و سربازان حکومت در خیابان‌های تهران (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۰ صبح) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

آتش زدن ساختمان‌های روزنامه‌های طرفدار دولت مصدق (19 اوت 1953، ساعت 10:30 صبح) (28 مرداد 1332)

آتش زدن ساختمان‌های روزنامه‌های طرفدار دولت مصدق (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۰:۳۰ صبح) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

اشغال ساختمان رادیو دولتی تهران (19 اوت 1953، ساعت 13:30) (28 مرداد 1332)

اشغال ساختمان رادیو دولتی تهران (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۳:۳۰) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

خونبارترین صحنه‌ها مقابل خانه مصدق رقم خورد، جایی‌که [مزدوران] شاه برای تحریک افراد داخل منزل مصدق، اجساد را دوره کردند (19 اوت 1953، ساعت 14:30) (28 مرداد 1332)

خونبارترین صحنه‌ها مقابل خانه مصدق رقم خورد، جایی‌که [مزدوران] شاه برای تحریک افراد داخل منزل مصدق، اجساد را دوره کردند (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۴:۳۰) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

درگیری محافظان مصدق و مردان مسلح و احراز شدن کودتای نظامی (19 اوت 1953، ساعت 16:00) (28 مرداد 1332)

درگیری محافظان مصدق و مردان مسلح و احراز شدن کودتای نظامی (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۶:۰۰) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

منزل مصدق که درواقع دفتر نخست‌وزیری وی بود و مصدق در گذشته‌ای نه‌چندان دور دیپلمات‌های خارجی را در آن به حضور می‌پذیرفت، پس از 5 ساعت درگیری؛ تنها چیزی که از اقامتگاه مشهورش باقی مانده (19 اوت 1953، ساعت 19:30) (28 مرداد 1332)

منزل مصدق که درواقع دفتر نخست‌وزیری وی بود و مصدق در گذشته‌ای نه‌چندان دور دیپلمات‌های خارجی را در آن به حضور می‌پذیرفت، پس از ۵ ساعت درگیری؛ تنها چیزی که از اقامتگاه مشهورش باقی مانده (۱۹ اوت ۱۹۵۳، ساعت ۱۹:۳۰) (۲۸ مرداد ۱۳۳۲)

اکنون که کودتا با موفقیت اجرا شده بود، شاه با هواپیمای اختصاصیش به تهران باز می گردد. تصویر محمدرضا شاه، زاهدی در سمت راست وی و نصیری در سمت چپش در فرودگاه (23 اوت 1953) (اول شهریور 1332)

اکنون که کودتا با موفقیت اجرا شده بود، شاه با هواپیمای اختصاصیش به تهران باز می گردد. تصویر محمدرضا شاه، زاهدی در سمت راست وی و نصیری در سمت چپش در فرودگاه (۲۳ اوت ۱۹۵۳) (اول شهریور ۱۳۳۲)

دولت جدید نیاز فوری به کمک مالی داشت. سفیر آمریکا به زاهدی وعده می‌دهد کشور متبوعش 45 میلیون دلار به دولت وی کمک کند

دولت جدید نیاز فوری به کمک مالی داشت. سفیر آمریکا به زاهدی وعده می‌دهد کشور متبوعش ۴۵ میلیون دلار به دولت وی کمک کند

 

 


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ سوال زیر را وارد کنید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.